تنفس فرايندي است كه از طريق آن،‌ بدن اكسيژن كسب مي كند (براي توليد انرژي) و دي اكسيد كربن (محصول دفعي اصلي) را دفع مي كند. هوا از طريق بيني يا دهان وارد شده، از طريق ناي (لوله هوا) به طرف برونش ها (راه هاي هوايي تحتاني) و برونشيول ها (راه هاي هوايي كوچكتر) در ريه ها مي رود. برونشيول ها به كيسه هايي به نام آلوئول ختم مي شوند كه در اطراف آنها رگ هاي خوني قرار دارد. اينجا اكسيژن وارد خون و دي اكسيد كربن وارد ريه ها مي شود تا به خارج دميده شود. تنفس توسط ديافراگم (يك عضله) و عضلات بين دنده اي انجام مي شود. دستگاه تنفسي شامل حلق (گلو)، حنجره و اپي گلوت نيز هست. لوزه ها و آدنوئيدهـاي واقع در حـلق به مبارزه با عفونت ها كمـك مي كنند. حنجره، حاوي طناب هاي صوتي است كه براي توليد صدا به لرزش در مي آيند. اپي گلوت در طول بلع، ناي را مي بندد تا غذا وارد ريه ها نشود
تنفس چگونه انجام مي شود؟ تنفس عملي است كه به وسيله آن بدن هوا را وارد و خارج مي كند. جريان هوا به درون و بيرون از بدن، به خاطر حركت هوا از نواحي پرفشار به كم فشار صورت مي گيرد. براي تنفس به درون (دم)، ديافراگم و عضلات بين دنده ها منقبض شده، قفسه سينه را بزرگ مي كنند. در نتيجه، فشار هوا در ريه ها كاهش پيدا مي كند، به طوري كه كمتر از فشار هواي اطراف مي شود و هوا وارد ريه ها مي گردد. براي تنفس به بيرون (بازدم)، عضلات شل شده، حجم ريه را كاهش مي دهند. فشار هوا در ريه ها بيش از هواي اطراف مي شود و باعث خروج هوا از بدن مي شود.
تبادل گاز در بدن بافت هاي بدن، دايماً اكسيژن رااز خون مـي گيرند و دي اكسيد كربن را در خون آزاد مي كنند. اكسيژن محيط وارد ريه ها مي شود و از آلوئول ها (كيسه هاي نازك) وارد رگ هاي خوني به نام مويرگ مي گردد كه در آنجا به ماده اي به نام هموگلوبين كه درگلبول هاي قرمز وجود دارد، متصل مي شود. در همين زمان، دي اكسيد كربن از پلاسما (قسمت مايع خون) وارد آلوئول ها مي شود تا با بازدم خارج گردد. درمويرگ هاي بافت ها، گلبول قرمز اكسيژن را آزاد مي كند در حالي كه دي اكسيد كربن وارد پلاسما مي شود.

ادامه مطلب

دستگاه تناسلي مرد، توليد اسپرم )سلول هايي كه مي توانند به تخمك زن متصل شده، نوزاد را به وجود بياورند( را برعهده دارد. همچنين اين دستگاه هورمون هاي جنسي لازم براي توليد اسپرم و تكامل جنسي در دوران بلوغ را مي سازد. اعضاي تناسلي مرد از آلت تناسلي، بيضه و كيسه بيضه كه بيضه ها در آن آويزان هستند، تشكيل مي شوند. هر بيضه حاوي لوله هاي سمينيفر است كه اسپرم مي سازند. اسپرم در اپيديديم )يك لوله پيچ در پيچ كه پشت هر بيضه قرار دارد(، نگهداري مي شود. يك لوله ديگر به نام وازدفران، هر اپيديديم را به يك مجراي انزالي وصل مي كند كه اين مجرا خود به پيشابراه وصل مي شود. سه غده )يك جفت غده ساخت مني و غده پروستات(، مايعاتي را ترشح مي كنند كه وظيفه انتقال و تغذيه اسپرم را برعهده دارند؛ اين ترشحات همراه اسپرم، مايعي به نام مايع مني را تشكيل مي دهند. در طول فعاليت جنسي، بافت نعوظي آلت تناسلي، پر خون شده، آلت تناسلي را دراز و سفت مي كند تا بتواند وارد مهبل زن شود. در هنگام ارگاسم، انقباضات عضلاني مايع مني را از طريق هر وازدفران به طرف پيشابراه و خارج از آلت تناسلي مي رانند.
تغييرات حاصل از بلوغ در پسران بلوغ دوره اي است كه طي آن مشخصات جنسي ظاهر و اعضاي جنسي بالغ مي شوند. در پسران، معمولاً بلوغ بين۱۲ ‌تا ۱۵ سالگي شروع شده،۳ ‌تا۴ ‌سال طول مي كشد. غده هيپوفيز واقع در قاعده مغز شروع به ترشح هورمون هايي مي كند كه بيضه را براي توليد هورمون جنسي مردانه يعني تستوسترون تحريك مي كنند. اين هورمون ها باعث ايجاد تغييراتي مثل بزرگي اعضاي تناسلي و رشد موي بدن و سپس توليد اسپرم و افزايش ميل جنسي مي شوند.
توليد اسپرم با فرا رسيدن زمان بلوغ، ساخت مداوم اسپرم در بيضه ها با سرعت حدود۱۲۵ ‌ميليون اسپرم در روز شروع مي شود. اسپرم ها در اطراف ديـواره هاي لوله هاي سمينيفر تكامـل پيـدا مــي كنند و دم هاي آنها كه آنها را قادر به شنا كــردن مـي كـنند، بـه سمت مركز لوله ها قرار مي گيرند. اسپرم بالغ در يك لوله پيچ در پيچ به نام اپيديديم كه پشت هر بيضه قرار دارد، نگهداري مي شود. سرانجام اسپرم ها يا در طي فعاليت جنسي با انزال بيرون مي روند و يا به داخل بدن بازجذب مي شوند.

ادامه مطلب

ساختارهاي داخلي دستگاه تناسلي زن (تخمدان ها، لوله هاي حمل تخمك، رحم و مهبل) در يك سوم پاييني شكم قرار دارند. تخمدان ها، حاوي فوليكول هايي هستند كه تخمك ها (سلول هايي كه با اسپرم مرد تركيب شده، نوزاد ايجاد مي كنند) را در خود نگه مي دارند. هر ماه يك تخمك بالغ شده، از تخمدان رها مي شود؛ شيپور (فيمبريا) تخمك را به داخل لوله حمل تخمك هدايت مي كند و از آنجا تخمك به طرف رحم رانده مي شود. مهبل كه مسيري با جدار عضلاني است، ارتباط رحم را با خارج بدن برقرار مي سازد. ساختارهاي خارجي كه مجموعاً فرج نام دارند، شامل كليتوريس حساس و چين هاي پوستي به نام لب هستند كه ورودي مهبل و پيشابراه را محافظت مي كنند. غدد بارتولن كه مايعي را براي ليز كردن در حين مقاربت جنسي ترشح مي كنند، درست در داخل ورودي مهبل قرار دارند.

تغييرات حاصل از بلوغ در دختران بلوغ دوره اي است كه در طي آن، مشخصات جنسي ايجاد و اعضاي تناسلي بالغ مي شوند. در دختران، بلوغ بين‌۱۰ تا ۱۴ ‌سالگي شروع مي شود و۳ ‌تا ۴ ‌سال طول مي كشد. غده هيپوفيز شروع به ترشح هورمون هايي مي كند كه تخمدان ها را براي توليد هورمون هاي جنسي زنانه يعني استروژن و پروژسترون، تحريك مي كنند. اين هورمون ها باعث ايجاد تغييرات فيزيكي از جمله بزرگي پستان ها و لگن ها و رشد موهاي عانه و زير بغل مي شوند و به دنبال آن، تخمك گذاري و قاعدگي را تحريك مي كنند.
چرخه قاعدگي چرخه قاعدگي
در طول چرخه قاعدگي، بدن زن براي بارداري احتمالي آماده مي شود. اين چرخه به وسيله ۴ هورمون تنظيم مي شود. هورمون تحريك كننده فوليكول و هورمون لوتئيني كه از غده هيپوفيز ترشح مي شوند، باعث بلوغ يك تخمك در يك فوليكول و آزاد شدن آن مي شود. تخمك و فوليكول آن، استروژن و پروژسترون ترشح مي كنند كه باعث ضخيم شدن مخاط رحم مي شوند. اگر يك تخمك بارور شود، خود را وارد سطوح داخلي رحم مي كند و اگر بارور نشود، در طول قاعدگي به همراه خون و سلول هاي حاصل از مخاط داخلي رحم، از بدن خارج مي شود. اين چرخه حدود ۲۸ ‌روز طول مي كشد ولي مدت زمان آن ممكن است از ماهي تا ماه ديگر و از زني به زن ديگر فرق كند. يك چرخه قاعدگي كامل
اين تصوير تغييرات حاصل در آندومتر(مخاط رحم) و تخمـدان را در طي چرخـه قاعدگي نشـان مي دهد. تخمك مي تواند در زمان تخمك گذاري كه از فوليكول آزاد مي شود، به وسيله يك اسپرم بارور گردد.
نقس پستان ها پستان ها در تحريك جنسي نقش دارند و نقش اصلي آنها توليد شير براي نوزادان است. در طول بلوغ، هورمون استروژن باعث رشد و تكامل پستان ها مي شود. در طول بارداري، تغييرات هورموني، پستان ها را باز هم بزرگتر مي كنند و در اواخر بارداري، توليد شير را درغده هايي به نام لوبول تحريك مي كنند. اين غده ها به مجاري وصل مي شوند كه به كانال هايي به نام آمپول ختم مي شوند. آمپول در سطح نوك پستان به بيرون باز مي شود. بقيه بافت پستان عمدتاً چربي است و مقدار كمي بافت همبند نيز دارد كه به نگهداري پستان كمك مي كند.
ساختار پستان پستان ها عمدتاً از لوبول ها و مجاري شير به همراه چربي و بافت همبند تشكيل مي گردند. شير از نوك پستان خارج مي شود. ناحيه تيره اطراف نوك پستان آرئول نام دارد.
يائسگي يائسگي زماني است كه چرخه قاعدگي متوقف مي شود اين امر معمولاً بين۴۵ ‌تا۵۵ ‌سالگي رخ مي دهد. تخمدان ها ديگر به هورمون تحريك كننده فوليكول پاسخ نمي دهند و هورمون هاي جنسي زنانه (استروژن و پروژسترون) كمتري توليد مي كنند. در نتيجه، تخمك گذاري و قاعدگي خاتمه مي يابد. به محض اين كه زنـي به مرحـله يائسگي برسد، ديـگر بارور محسوب نمي شود. درست در سال هاي قبل و بعد از يائسگي، تغييرات هورموني باعث ايجاد علايمي چون نوسان خلق، گر گرفتگي، خشكي مهبل و عرق كردن شبانه مي گردد. يائسگي ممكن است منجر به تغييرات فيزيكي طولاني مدت مثل پوكي استخوان شود.
استخوان دچار پوكي هورمون جنسي استروژن براي تقويت استخوان ها لازم است. غلظت پايين استروژن پس از يائسگي مي تواند منجر به پوكي استخوان شود كه همان گونه كه در اين تصوير ميكروسكوپي نشان داده شده است، يك بيماري است كه در آن استخوان ها تراكم خود را از دست مي دهند و ممكن است نازك و شكننده شوند.

ادامه مطلب

دستگاه ادراري، مواد دفعي را از خون پاك كرده، آنها را به همراه آب اضافي با ادرار دفع مي كند. همچنين غلظت مايعات بدن را تنظيم و تعادل اسيد ـ باز بدن را برقرار مي كند. اين دستگاه از يك جفت كليه، مثانه، حالب كه كليه را به مثانه وصل مي كند( و پيشابراه )لوله اي كه از طريق آن ادرار بدن خارج مي شود تشكيل مي شود. كليه ها اعضايي لوبيايي شكل و به رنگ قرمز مايل به قهوه اي هستند كه در پشت شكم و در دو طرف ستون فقرات قرار دارند. آنها حاوي واحدهايي به نام نفرون هستند كه خوني را كه از كليه ها مي گذرد، تصفيه و ادرار توليد مي كنند. سپس ادرار از حالب ها به سمت مثانه پايين مي رود. مثانه به وسيله يك حلقه عضلاني (اسفنكتر) كه دور خروجي پاييني آن قرار دارد، بسته مي ماند. اين عضله مي تواند به طور ارادي شل شود و اجازه خروج ادرار از پيشابراه را بدهد. پيشابراه مرد، بزرگتر از پيشابراه زن بوده، به عنوان محل خروج مايع مني(مايعي كه حاوي اسپرم است و در حين فعالت جنسي خارج مي شود) عمل مي كند. از آنجا كه پيشابراه زن كوتاهتر است و نزديك به مهبل و مقعد باز مي شود، زنان بيش از مردان، مستعد عفونت هاي ادراري هستند.

ساختار كليه كليه شامل۳ ‌ناحيه است: قشر (لايه خارجي)، مدولا(لايه مياني) و لگنچه كليوي (ناحيه داخلي). قشر حاوي واحدهاي كاركردي به نام نفرون است. هر نفرون شامل يك گلومرول (مجموعه اي از مويرگ هاي تخصص يافته كه خون در آنها تصفيه مي شود و يك لوله كليوي كه از آن مايعات دفعي حاصله عبور كرده، به ادرار تبديل مي شوند) است. مدولا شامل گروهي از مجاري جمع كننده ادرار اسـت. ادرار از اين مجـاري وارد كاليس هاي كوچك و سپس كاليس هاي بـزرگ مـي شود كه به لگنچه كليوي باز مي شوند. از اينجا ادرار وارد حالب مي شود.
ادرار چگونه ساخته مي شود؟ ادرار از موادي تشكيل مي شود كه در نفرون ها بر اثر تصفيه خون ايجاد شده اند. هر كليه حدود يك ميليون نفرون دارد. هر نفرون از مجموعه اي از مويرگ هاي باريك به نام گلومرول و لوله اي به نام لوله كليوي تشكيل مي شود. اين لوله ۳ قسمت دارد: لوله پيچيده نزديك، قوس هنله و لوله پيچيده دور. خون ابتدا از گلومرول عبور مي كند. ديواره هاي مويرگ ها، منافذي دارند كه اجازه عبور آب و ذرات كوچك (مثل نمك ها ) را مي دهند، ولي ذرات بزرگتر مثل پروتئين ها و گلبول هاي قرمز از آنها عبور نمي كنند. مايعي كه از خون گرفته شده است و ماده تصفيه شده نام دارد، وارد لوله كليوي مي شود و در آنجا آب و ساير مواد مفيد آن مثل گوكز و نمك ها در صورت لوزم به داخل جريان خون بر مي گرداند.

ادامه مطلب

حواس ما، ما را از تمام جنبه هاي محيط خود آگاه مي سازند. چشم ها اطلاعات بينايي را فراهم مي كنند؛ گوش ها صوت راتشخيص مي دهند و در تعادل نيز نقش دارند؛ بيني و زبان به ترتيب به بوها و مزه هاي مختلف پاسخ مي دهند و اعصاب حسي پوست، ما را قادر به احساس تماس فيزيكي (لمس)، تغييرات دما و درد مي كنند. در هر مورد اطلاعات محيطي كه به وسيله اعضاي حسي تشخيص داده مي شود، به وسيله اعصاب به مغز منتقل مي شوند و در آنجا مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرند.

بينايي اعضاي بينايي، چشم ها هستند. شعاع هاي نوري كه به هر چشم وارد مي شود، به وسيـله قرنيـه و عدسي متمركز شده، روي شبكيه مي افتند و يك تصوير وارونه بر روي آن تشكيـل مي دهنـد. سلـول هاي شبكيه اين تصوير را به تكان هـاي الكتريكي تبديـل مـي كنند كه از طريق عصب بينايي به مغز مي روند و در آنجا رمز گشايي شده، باعث بينايي مي شوند. عنبيه، اندازه مردمك را تغيير داده، مقدار نوري را كه به شبكيه مي رسد، كنترل مي كند. رگ هاي خوني شبكيه و لايه اي به نام مشيميه، مواد غذايي را به چشم مي رسانند.
نماي شبكيه سلول هاي شبكيه، رنگ و شدت نور را ثبت مي كنند. در پشت شبكيه، ديسك بينايي قرار دارد كه در آنجا رشته هاي عصبي به هم نزديك شده، عصب بينايي را تشكيل مي دهند و رگ هاي خوني وارد چشم مي شوند. ديسك، هيچ گونه سلول حساس به نور ندارد و«نقطه كور» خوانده مي شود. اين عكس با يك افتالموسكوپ گرفته شده است كه داخل چشم را بزرگ و روشن مي كند.
شنوايي و تعادل گوش نه تنها وظيفه شنيدن بلكه برقراري تعادل را نيز به عهده دارد. گوش شامل قسمت هاي خارجي، مياني و داخلي است. گوش خارجي، امواج صوتي را به پرده صماخ مي رساند، باعث لرزش آن مي شود. استخوان هاي گوش مياني، اين لرزش ها را به گوش داخلي منتقل مي كنند. اين پيام ها در آنجا به پيام هاي الكتريكي تبديل مي شوند. اين پيام ها از طريق سلول هاي عصبي به مغز رفته، مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرند. گوش داخلي همچنين ساختارهايي دارد كه با تشخيص وضعيت و حركت سر به تعادل كمك كرده، به ما اجازه مي دهند بدون يان كه بيافتيم، قائم بايستيم و حركت كنيم.
ساختار گوش گوش خارجي شامل لاله (قسمت قابل مشاهده) و مجراي گوش است كه به پرده صماخ ختم مي شود. گوش مياني حاوي ۱۳ ‌استخوان ظريف است كه پرده صماخ را به غشاي جدا كننده گوش مياني و داخلي، مرتبط مي كنند. حلزون كه حاوي گيرنده هاي حسي شنوايي است و نيز ساختارهاي تنظيم كننده تعادل در گوش داخلي قرار دارند.
بويايي بوها به وسيله سلول هاي گيرنده تخصيص يافته در سقف حفره بيني تشخيص داده مي شوند. اين سلول هاي گيرنده مولكول هاي بودار موجود در هوا را تشخيص مي دهند و اين اطلاعات را به تكان هاي الكتريكي ظريفي تبديل مي كنند. اين تكانه ها از طريق عصب بويايي به پياز بويايي (انتهاي عصب بويايي) و سپس مغز منتقل مي شوند و در مغز مورد تحليل قرار مي گيرند. حس بويايي انسان بسيارحساس بوده، ما را قادر به تشخيص بيش از ۱۰۰۰۰ بوي مختلف مي كند.
گيرنده هاي بويايي مولكول‌هاي بودار با ورود به بيني،‌ مژه هاي (موهاي ظريف)متصل به سلول هاي گيرنده سقف حفره بيني را تحريك مي كنند. اين گيرنده ها پيام ها را از طريق عصب بويايي به پياز بويايي متصل مي كند كه پيام ها را به مغز مي برد.
چشايي مزه ها به وسيله جوانه هاي چشايي تشخيص داده مي شوند اين ساختارها در دهان و گلو قرار دارند و اكثر آنها (حدود ۱۰۰۰۰ عدد) در سطح فوقاني زبان واقع شده اند. آنها تنها مي توانند۴ ‌مزه اصلي را تشخيص دهند. شيريني، ترشي، شوري و تلخي. هر مزه به وسيله جوانه هاي چشايي واقع در يك ناحيه خاص از زبان تشخيص داده مي شود: تلخي در پشت، ترشي در كناره ها، شوري در جلو و شيريني در نوك. حس بويايي ما به همراه اين4 ‌مزه اصلي، ما را قادر به افتراق طيف وسيعي از مزه هاي جزئي تر مي كند.
ساختار جوانه چشايي مواد داخل دهان در تماس با موهاي ظريفي قرارمي گيرند كه روي جوانه هاي چشايي زبان واقع هستند. اين موها، تكانه هايي عصبي توليد مي كنند كه از طريق رشته هاي عصبي به يك ناحيه تخصص يافته در مغز مي روند.
لامسه حس لامسه شامل حواسي چون درد، فشار، ارتعاش و دماست. اين حواس به وسيله دو نوع گيرنده واقع در زير سطح پوست، تشخيص داده مي شوند: انتهاهاي عصبي آزاد (بدون پوشش) و انتهاهاي عصبي پوشيده به صورت اجسام حسي، انواع مختلف انتهاهاي عصبي يا اجسام حسي، حواس ويژه را مي گيرند. تعداد گيرنده ها در بدن فرق مي كند: براي مثال، نوك انگشتان دست به شدت حساس هستند و گيرنده هاي زيادي دارند در حالي كه ناحيه مياني پشت گيرنده هاي كمتري دارد.
گيرنده هاي لامسه لمس به وسيله گيرنده هاي مختلفي در سطوح مختلف پوست انجـام مـي شـود. گيرنده هاي عصبي آزاد در نزديك سطح پوست، به لمس، درد، فشــار و دمــا پـاسـخ مــي دهند. كه اجسام مركل و مايسنر، لمس ظريف و اجسام پاچيني، فشار عمقي و ارتعاش را تشخيص مي دهند.

ادامه مطلب

نوزاد بدنبال از دست دادن حفاظت كامل رحم مادر بايد با تغييرات فيزيكي عمده اي، كنار بيايد به ويژه بدن نوزاد بايد براي تنفس هوا و كاركرد مستقل از مادر سازگار شود. دستگاه هاي بدن كاركردهاي اساس مورد نياز زندگي را برعهده مي گيرند ولي به تكامل و بلوغ خود در سراسر كودكي ادامه مي دهند. همچنين نوزاد، الگوهاي رفتاري خاصي را از خود نشان مي دهد كه به زنده ماندن وي كمك مي كنند كه از آن جمله مي توان به اين موارد اشاره كرد: پيدا كردن پستان مادر، مكيدن، پاسخ به محرك هايــي چون سر و صدا و گريه كردن براي جلب توجه و مراقبت.

اعمال و حركات بازتابي نوزادان با الگوهاي رفتاري خودكار خاصي به دنيا مي آيند. برخي از اين فعاليت ها، اعمال غير ارادي مثل تنفس و دفع ادرار و مدفوع و بقيه، اعمال بازتابي يعني حركات غريزي براي در امان بودن و زنده ماندن هستند. برخي از اعمال بازتابي مثل مكيدن و »جست و جو كردن (دنبال پستان مادر گشتن) آشكارا به زنده ماندن كمك مي كند. سايرين ممكن است باقيمانده يك مرحله ابتدايي تر از تكامل انسان باشند؛ براي مثال، گمان مي رود بازتاب گرفتن از نياكان ميمون ما منشأ گرفتـه باشـد كـه نوزادانشـان مـي بـايـست در هنـگام حمل شدن به مـادر خـود مـي چسبيدند. نهايتاً با بلوغ دستگاه عصبي و عضلات كودك، اعمال ارادي كنترل شده جايگزين حركات بازتابي و حركات غير ارادي مثل دفع ادرار مي شوند. دو پاسخ بازتابي بسيار معمول در زير نشان داده شده است:
بازتاب راه رفتن اگر يك نوزاد قائم نگه داشته شود، به طوري كه پاهايش روي يك سطح محكم باشد، حركاتي را انجام خواهد داد كه شبيه گام برداشتن يا راه رفتن هستند.
بازتاب ترسيدن (مورو) اگر نوازد بترسد، حركاتي محافظتي به صورت باز شدن بازوها و كشيده شدن پاها ايجاد مي شود.
قلب قبل و بعد از تولد در جنين، وظيفه تحويل اكسيژن به خون و دفع گازهاي دفعي بر عهده جفت است ولي در هنگام تولد، نوزاد بايد تنفس را شروع كند و اكسيژن را از ريه ها بگيريد. قبل از تولد، قلب جنين خون را به سراسر بدن و طناب نافي پمپ مي كند ولي بيشتر خون با عبور از دو مدخل ويژه در قلب، سرخرگ هاي ريوي(عروقي كه به ريه منتهي مي شوند) را ميان بر مي زند. با اولين تنفس نوزاد، ريه ها متسع شده، هوا را وارد مي كنند؛ اين امر تغييراتي را در قلب و گردش خون برمي انگيزد و باعث بسته شدن دو ورودي قلب مي شود، به طوري كه بعد از آن تمام خون بقيه بدن، از سرخرگ هاي ريوي به ريه ها مي رود تا اكسيژن دار شود.
گردش خون در قلب جنين مدخلي به نام سوراخ بيضي و كانالي به نام مجراي سرخرگي،‌بيشتر خون را از سرخرگ هاي ريوي منحرف مي كنند.
گردش خون در قلب در هنگام تولد سوراخ بيضي و مجراي سرخرگي بسته مي شوند به طوري كه تمام خون از قلب به ريه ها مي رود تا اكسيژن دار شود.

ادامه مطلب

اسكلت به بدن شكل مي دهد، به عنوان تكيه گاهي براي آن عمل مي كند و از آن حفاظت مي كند. اين اسكلت از ۲۰۶ استخوان تشكيل مي شود كه خود تحت حمايت غضروف (يك ماده سفت و ليفي) قرار دارند. اسكلت محوري (جمجمه، ستون فقرات، قفسه سينه) از ۸۰ استخوان تشكيل مي شود و از مغز، طناب نخاعي، قلب و ريه ها حفاظت مي كند. اسكلت جانبي ۱۲۶ استخوان دارد و شامل استخوان هاي اندام ها، ترقوه استخوان كتف و استخوان هاي لگن است. تمام استخوان ها، بافت هاي زنده هستند و سلول هايي دارند كه مرتباً‌ با مواد جديد جايگزين استخوان قديمي مي شوند. استخوان ها، حاوي يك ماده نرم و چربي دار هستند كه مغز استخوان نام دارد؛ اطراف آن استخوان اسفنجي قرار مي گيرد كه خود با استخوان متراكم كه چگالي بيشتري دارد، محصور مي شود. مغز استخوان در ستون فقرات، جمجمه، دنده ها و گردن، سلول هاي خوني را مي سازد.

انواع مفصل مفاصل در محل اتصال هر يا چند استخوان تشكيل مي شوند. انواع مختلف مفاصل، درجات مختلفي از حركت را تأمين مي كنند. تعدادكمي از مفاصل، از جمله مفاصل جمجمه، ثابت هستند. مفاصل نيمه متحرك مثل مفاصل ستون فقرات، پايداري و تا حدي انعطاف پذيري راتأمين مي كنند. بيشتر مفاصل كه مفاصل سينوويال نام دارند، آزادانه حركت مي كنند. انواع اصلي مفصل سينوويال و صفحات حركتي آنها در زير به تصوير كشيده شده است.
ستون فقرات ستون فقرات كه ستون مهره ها نيز خوانده مي شود، بدن را در وضعيت قائم نگه مي دارد؛ تكيه گاه سر است و طناب نخاعي را دربر گرفته، از آن محافظت مي كند. ستون فقرات از ۳۳ استخوان به نام مهره تشكيل شده است. مفاصل و ديسك هاي حاوي بافت ليفي در بين مهره ها، ستون فقرات را انعطاف پذير مي كنند و باعث پايداري رباط ها و عضلات و كنترل حركات آن مي شوند.

ادامه مطلب

ورزش و خطرات قاعدگي

به بيشتر خانم‌‌ها توصيه مي‌شود تا در دوران قاعدگي بعضي از فعاليت‌هاي ورزشي خود را محدود يا متوقف كنند. اين توصيه‌ها بخصوص درباره فعاليت‌‌هاي ورزشي استقامتي و يا رقابت‌هاي جدي قوي‌تر هستند و به طور كلي زنان را به حداقل تحركات ورزشي در طول دوران قاعدگي تشويق مي‌كنند در اين ميان بايدها و نبايدهاي ورزش در اين دوران هميشه مورد سوال خانم‌ها بوده است. ‌

شواهد افزايش خطر آسيب ورزشي در قاعدگي چقدر مورد اعتماد هستند؟ آيا مي‌توان با درمان خاص يا ايجاد تغيير در ورزش از خطر جلوگيري كرد؟ آيا همه ورزش‌ها خطرناكند يا اين كه فقط تعداد خاصي از ورزش‌ها را نبايد انجام دهيد؟ اگر قاعدگي روي آسيب‌پذيري موثر است، اگر قاعدگي‌مان نامنظم باشد چه كار بايد كرد؟ آيا بايد فعاليت‌هاي ورزشي خود را در دوره قاعدگي محدود كنيم يا نه؟ هنوز در مورد ورزش و چگونگي آن در دوران قاعدگي اما و اگرهاي جدي وجود دارد.

برخي از مطالعات انجام شده ـ ولي نه همه آنها ـ ‌توانسته‌اند رابطه‌اي بين افزايش خطر آسيب در طول برخي مراحل چرخه قاعدگي پيدا كنند. براي مثال، در مطالعه‌اي در سوئد كه در سال 1989 به چاپ رسيد محققان 84 زن فوتباليست را مورد مصاحبه قرار دادند و در مورد قاعدگي و آسيب‌ها از آنها سوال كردند. آنها افزايش آسيب‌هاي ناشي از ضربه را در دوره پيش‌قاعدگي و در حين قاعدگي گزارش كردند كه اين آسيب در كساني كه علائم پيش‌قاعدگي (مانند تحريك‌پذيري و ناراحتي سينه)‌ داشتند بيشتر بود.

مطالعه ديگري از ميشيگان كه در سال 1998 به چاپ رسيد، آسيب وارده به رباط را در40 زن مورد مطالعه قرار داد و به اين نتيجه رسيد كه اين آسيب‌ها در ميانه چرخه بيشتر اتفاق مي‌افتند. در مطالعه جديدتر ديگري كه روي دونده‌ها صورت گرفت معلوم شد اختلال قاعدگي با دوري طولاني‌تري از ورزش به علت آسيب عضلاني ـ اسكلتي همراه است و اين مساله با زمان خاصي از چرخه قاعدگي مرتبط نمي‌‌باشد.

 

علت عدم وجود پاسخ چيست؟

هريك از شواهد فوق در مورد اثر قاعدگي بر آسيب به نتايج مختلفي دست يافته‌اند. قسمتي از اين مساله به اين خاطر است كه اين مطالعات روي تعداد اندكي از خانم‌ها صورت گرفته است و روش مطالعه آنها با هم متفاوت بوده است. چيزي كه بيشتر باعث پيچيده شدن نتايج مي‌شود اين است كه تعداد متغيرها بسيار است. مثلا نوع ورزش، شدت ورزش و نوع آسيب كه هريك مي‌توانند اثري متفاوت داشته باشند و نتيجه‌گيري را براي ما دشوار كنند.

تئوري‌هاي مختلفي براي توضيح ارتباط بين ورزش، آسيب و چرخه قاعدگي ارائه شده‌اند. يكي از آنها بيان مي‌كند كه افزايش و كاهش برخي هورمون‌هاي خاص بر استحكام و انعطاف رباط‌ها يا تاندون‌ها تاثير مي‌گذارد، اما اين تئوري يا هيچ تئوري ديگري نيست كه تاكنون توانسته باشد درست بودن خود را به اثبات برساند.

 

فعاليت ورزشي و چرخه قاعدگي

مطالعه‌ها ادامه پيدا كردند و در يك مطالعه معلوم شد كه گروهي از شناگران عملكرد ضعيف‌تري قبل از قاعدگي داشتند در حالي كه در هنگام قاعدگي ركوردهاي بهتري را از خود به جا گذاشتند. همچنين اسكي‌بازان پس از قاعدگي نتايج بهتري كسب كردند و ورزشكاران پرش طول در دوره قاعدگي موفقيت بيشتري كسب كردند.

در مطالعه مروري كه در سال 1994 روي اين مساله انجام شد معلوم شد كه در بيشتر خانم‌ها قاعدگي تاثير قابل توجهي روي عملكرد ورزشي ندارد چرا كه مدال‌‌هاي مختلف و ركوردهاي جهاني در مراحل مختلف چرخه قاعدگي كسب شده است. به علاوه اغلب ورزش متوسط براي رفع علائم پيش‌قاعدگي توصيه مي‌شود. بنابراين به نظر نمي‌رسد كه قاعدگي تاثير منفي روي عملكرد ورزشي شما داشته باشد.

 

نتيجه چيست؟

دانسته‌هاي فعلي ما در مورد تاثير چرخه قاعدگي بر آسيب‌هاي ورزشي و عملكرد ورزشكاران ناكافي است و نمي‌توان توصيه واضحي را مطرح كرد. فاكتورهاي فردي شامل سلامت كلي، نوع ورزش و وضعيت تغذيه ممكن است بيش ازمرحله چرخه قاعدگي موثر باشند.

واضح است برخي خانم‌ها كه از علائم پيش قاعدگي يا قاعدگي رنج مي‌برند تمايلي براي ورزش كردن در آن هنگام ندارند. اين كه در هنگام قاعدگي ورزش كنيد يا نه يك انتخاب شخصي است. در حالي كه تحقيقات همچنان براي افزايش دانسته‌هاي ما ادامه دارند، خانم‌ها مي‌خواهند بدانند كه مي‌توانند در بعضي مواقع خاص در ماه ورزش كنند يا نه.

دانسته‌هاي فعلي ما در مورد تاثير چرخه قاعدگي بر آسيب‌هاي ورزشي و عملكرد ورزشكاران ناكافي است و نمي‌توان توصيه دقيقي را در اين زمينه ارائه كرد

اين شك و ترديد بايد با توجه به فوايد و نشاط ناشي از ورزش تعديل شود. بعلاوه خطرات ورزش بيش از اندازه كه ممكن است منجر به قطع قاعدگي و افزايش خطر پوكي استخوان شود بايد مد نظر قرار گيرند.

شواهدي وجود ندارد كه نشان دهد فعاليت ورزشي بايد فقط در مرحله خاصي از قاعدگي محدود يا متوقف شود يا تغييري در آن داده شود. تحقيقات معلوم كرده‌اند كه تقويت ماهيچه‌ها مي‌تواند از آسيب رباط‌ها پيشگيري كند و اين كار براي جلوگيري از آسيب موثرتر است.

ادامه مطلب

مطالعه‌اي كه براي يافتن بهترين ورزش شكمي‌انجام شده، نشان مي‌دهد كه بهترين ورزشهاي شكمي‌شامل اين موارد هستند:

- درازنشست دوچرخه‌اي :

اين حركت بهترين ورزش براي تقويت عضله مستقيم شكمي‌است. در اين ورزش علاوه بر فعاليت عضله مستقيم شكم، پاها نيز با حركت دوچرخه فعال هستند. دستها را بايد به حالت كاملا مستقل كنار سر قرار دهيد و با دستها هيچ نيرويي به سر وارد نكنيد. سپس يكي از زانوها را 90 درجه خم كرده و به طرف شكم بياوريد و آرنج دست مخالف و زانو را به هم نزديك كنيد. سپس اين كار را براي طرف ديگر با دست و پاي مخالف تكرار كنيد. بايد مراقب باشيد كه هنگام نزديك كردن آرنج يك دست به زانوي پاي مخالف، با دستها به گردن هيچ فشاري وارد نكنيد چون در اين صورت ممكن است مهره هاي گردن آسيب ببيند.

 دراز نشست دوچرخه‌اي

- صندلي كاپيتان :

اين تمرين بهترين ورزش براي تقويت عضله مايل داخلي و مايل خارجي شكم است. در اين ورزش فرد به حالت نشسته قرار دارد و زانوها و لگن با بدن زاويه 90 درجه دارند. سپس به كمك دستها بدن از زمين جدا مي‌شود. در اين حالت به عضله مايل داخلي و خارجي شكم نيرو وارد مي‌شود.

نكته‌ي مهم اين است كه به خاطر داشته باشيد كه ورزش منفردي وجود ندارد كه بتواند همه‌ي عضلات شكمي ‌راتقويت كند. بهترين راه براي داشتن شكمي ‌متناسب اين است كه ‌از انواعي از ورزشهاي شكمي‌استاده كنيد تا همه‌ي عضلات شكم را فعال كرده و آنها را تقويت كند.

آيا با درازنشست زياد مي‌توانم چربي شكم را از بين ببرم؟

متاسفانه بايد بگويم كه نه. نمي‌توانيد.

واقعيت اين است كه انجام تعداد زيادي دراز نشست،  چربي شكم را از بين نمي‌برد. در واقع بهتر است بدانيد كه اين تفكر كه فقط با انجام ورزش خاصي،  مي‌توانيد چربيهايي كه در نقطه خاصي قرار دارند از بين ببريد،  يك افسانه است و بارها و بارها غلط بودن آن اثبات شده است.

حتي سالها پيش محققان نشان داده اند كه ورزشهاي شكمي‌، ميزان چربي شكم را كاهش نمي‌دهند.

در يك مطالعه،  مرداني كه در مطالعه شركت كردند در شرايطي برابر،  در مدت 27 روز 5000  دراز نشست انجام دادند. محققان در اين مطالعه ميزان چربي شكم،  باسن،  و قسمت بالايي پشت تنه را اندازه گيري كردند.

 اگر لاغري موضعي وجود داشت،  طبيعتا بايد در اين افراد ميزان چربي شكم كاهش مي‌يافت. چون در انجام درازنشست،  قسمتهاي بالاي پشت تنه و باسن به كار گرفته نمي‌شوند.

 مطالعه نشان داد كه تغييري در ضخامت چربي شكم يا در اندازه ي دور كمر ايجاد نشده است.

نمونه برداري بافتي نيز نشان داد كه تغيير مهمي‌در قطر لايه ي سلولهاي چربي شكم ايجاد نشده است.

در واقع ورزشهاي شكمي‌تنها عضلات ديواره ي شكم را استوار و محكم مي‌كنند و با شكل گيري و استوار شدن عضلات شكم، ظاهر شكم بهتر مي‌شود.

شما براي كاهش چربي شكم خود به چيزي بيشتر از درازنشست نياز داريد.
شما به يك برنامه ي تناسب اندام منظم روزانه نياز داريد كه شامل يك رژيم غذايي معقول و مناسب،  ورزشهاي قلبي عروقي و نرمشهاي استقامتي باشد.

ادامه مطلب

امروزه يكي از مهمترين روشهاي تمريني براي افزايش قدرت تمرينات با وزنه است. ولي بايد بدانيم كه تمرين با وزنه بسيار پيچيده و ظرف است.بنا بر اين حتما بايد زير نظر مربي انجام شود.قبل از طرح موضوع كار با وزنه بهتر است كمي در مورد قدرت صحبت كنيم.قدرت يكي از مهمترين فاكتورهاي آمادگي جسماني است. اما بايد بدانيم كه در هر رشته از ورزش به نوع بخصوصي از قدرت نياز داريم كه سعي مي كنيم تقسيمات قدرت از نظر آقاي اسپاسوف را كه يكي از بهترين مدرسان قدرت در سطح بين المللي است را بيان كنيم.لازم است اشاره كنيم كه ايشان تحقيقات زيادي در اين زمينه و در رشته هاي مختلف داشته اند.قدرت شامل :

 ۱   قدرت انفجاري

2    قدرت نسبي

3    قدرت مطلق

در اينجا روش تمريني هر كدام از موارد بالا را بررسي مي كنيم .

1-    قدرت انفجاريبايد 28درصد حداكثر قدرت را بعنوان وزن وزنه آماده كنيد.حد اكثر قدرت مقدار وزنه اي است كه ورزشكار فقط مي تواند يكبار آنرا جابجا كند.حالا 28 درصد آن را گرفته و در 10 ثانيه آنرا بر حسب حركتي كه انتخاب كرده ايد جابجا مي كنيدو بايد بين 8 تا 12 تكرار داشته باشيد.براي مثال اگر شما مي خواهيد روي اسكاد پا كار كنيد و حداكثر قدرت عضلات پاي شما مثلا 50 كيلو است بايد براي قدرت انفجاري روي اين عضلات هالتر , 14 كيلوئي انتخاب كرده و در 10 ثانيه بين 8 تا 12 تكرار داشته باشيد و اين كار را در سه ست سه باره تكرار كنيد . يعني جمعا 9 بار اين كار را انجام دهيد كه هر سه بار يك ست حساب مي شود.در بين هر تكرار بين 30 تا 45 ثانيه استراحت لازم است و بين هر ست  تا 3 دقيقه استراحت فعال لازم است.استراحت فعال شامل دويدنهاي آرام و كارهاي كششي است.توجه داشته باشيد كه اين روش تمريني قدرت انفجاري است كه تا 90 درصد تمرينات مورد نياز فوتباليستهاست. بهتر است بازيكنان فوتبال از روشهاي ديگر كه قدرت نسبي يا قدرت انفجاري است استفاده نكنند مگر اينكه مربيان شما تشخيص دهند كه شما بعلت كمبود حجم عضلات در بدن نياز به اين سبك از تمرينات داريد.در تمرين با وزنه به نكات زير توجه كنيد :1-     روشهاي كار با وزنه را از قبل آموش ببينيد.2-     موارد سلامت كار را در جريان تمرين رعايت كنيد.3-     سه جلسه تمرين در هفته كافي است.4-  بين 8 تا دوازده هفته وقت لازم است تا اثرات تمرين با وزنه كامل مشهود شود, و بعد از پشت سر گذاشتن اين دوره تنها هفته اي يك جلسه قدرت را در سطح بدست آمده حفظ مي كند.5-     در دوره تمرينات با وزنه  در تغذيه هفتگي بايد از مواد پروتئيني بيشتر استفاده كنيد.6-     تناسب كار را در  عضلات مختلف حفظ كنيد.{ عضلات:جلو,پشت,جانبي}.

2-قدرت نسبيدر اين سبك تمرين بايد بين 60 تا 70 در صد حد اكثر قدرت وزن وزنه باشد و 4 تا 6 بار تكرار انجام شود. تعداد ستها مانند قدرت انفجاري است.

3-قدرت مطلقوزن وزنه 90 در صد حداكثر قدرت وبين 2 تا 3 بار تكرار شود. ستها مثل قبل است.

ادامه مطلب